Met de overname van Bouwfonds op 1 december 2006, heeft Rabo Vastgoedgroep – naar later is gebleken - helaas ook een directiefraude van grote omvang overgenomen. Bij signalen in het voorjaar van 2007 over mogelijke malversaties bij het voormalige onderdeel Commercieel Vastgoedontwikkeling (CVG) heeft Rabo Vastgoedgroep een nieuw diepgaand forensisch accountantsonderzoek in gang gezet. De acties van de FIOD-ECD op 13 november 2007, waarbij de contouren van deze fraudeaffaire duidelijker werden, zijn aanleiding geweest om het interne onderzoek te verbreden en te verdiepen. Dit onderzoek heeft tot nu toe geleid tot twee aangiftes tegen een aantal ex-directeuren van het voormalige onderdeel Bouwfonds CVG, een ex-voorzitter van de raad van bestuur van het toenmalige Bouwfonds en verschillende gedelegeerde projectontwikkelaars en bedrijven. Rabo Vastgoedgroep vordert naast strafrechtelijke vervolging van de verdachten ook waar mogelijk de financiële schade van meer dan 100 miljoen euro bij betrokken partijen.
Hans van der Linden, voorzitter hoofddirectie Rabo Vastgoedgroep:
“Ontluisterend, onwerkelijk en zeer pijnlijk voor de vele Bouwfondsmedewerkers die geen enkele betrokkenheid hebben bij deze fraudeaffaire. Een klein aantal personen in een klein onderdeel is verantwoordelijk voor een grote smet op de goede naam van Bouwfonds.”


Jos van Lange, Chief Financial Risk Officer en lid hoofddirectie Rabo Vastgoedgroep:
“Het boek ‘De Vastgoedfraude’ bevestigt onze vermoedens hoe de fraude in het verleden heeft plaatsgevonden bij het onderdeel Bouwfonds Commercieel Vastgoedontwikkeling (Bouwfonds CVG). Het beeld van de malversaties die de journalisten van Het Financieele Dagblad beschrijven komt overeen met het beeld dat wij hebben van de frauduleuze praktijken op basis van ons eigen forensisch onderzoek.”


Solitair en separaat
Het bewuste onderdeel CVG – dat onder leiding stond van één van de hoofdverdachten -opereerde solitair en separaat van de grote Bouwfondsorganisatie. Ook als het gaat om de financiële omvang van de activiteiten was CVG zeer klein te noemen naast het woningontwikkelingsbedrijf en het voormalige woningfinancieringsbedrijf. De frauduleuze activiteiten vonden eerst plaats binnen en later ook buiten het bedrijf. Na de overname van MAB Development in 2004 werd ook de werkwijze van MAB Development toegepast bij de CVG-projecten, en kwam er een einde aan de malversaties. MAB Development werkt niet met gedelegeerde projectontwikkelaars en opereert met projectteams in plaats van solistische ontwikkelaars.


3000 archiefdozen en ruim 200.000 e-mails
Het heeft Rabo Vastgoedgroep 20 miljoen euro aan forensisch onderzoek gekost om helder te krijgen hoe deze fraude in en buiten de organisatie werd georganiseerd. Daarbij is onder meer de inhoud van 3000 archiefdozen en ruim 200.000 e-mails en documenten bekeken, zijn er 200 oude back-uptapes hersteld en zijn ruim 80.000 betalingen, bankafschriften en facturen teruggezocht. Daarnaast heeft Rabo Vastgoedgroep nauw samengewerkt met de FIOD-ECD en het Openbaar Ministerie. Op basis van de huidige informatie stelt Rabo Vastgoedgroep dat tientallen vastgoedprojecten kenmerken vertonen van frauduleus handelen. Waar mogelijk neemt Rabo Vastgoedgroep rechtsmaatregelen en claimt zij de financiële schade bij de betrokken partijen.


Aangifte Rabo Vastgoedgroep
In oktober 2008 en in maart 2009 heeft Rabo Vastgoedgroep aangifte gedaan van strafbare feiten tegen ex-directieleden, een ex-voorzitter van de raad van bestuur, gedelegeerde projectontwikkelaars en een aantal bedrijven. Deze aangiftes staan in verband met de projecten Solaris, Hollandse Meester, Coolsingeltoren, Symphony en Eurocenter. Rabo Vastgoedgroep sluit niet uit dat er meer aangiftes zullen volgen. Naast deze strafrechtelijke maatregelen heeft Rabo Vastgoedgroep ook civielrechtelijke maatregelen genomen. Zo is begin 2009 de samenwerking met de gedelegeerd projectontwikkelaar Trimp & Van Tartwijk bij het project Symphony verbroken. Daarbij heeft de rechter Rabo Vastgoedgroep in het gelijk gesteld om geen uitvoering te geven aan de winstdelingsregeling die met betrokkenheid van één van de hoofdverdachten tot stand is gekomen. Ook zijn verschillende overeenkomsten met bedrijven die bij de malversaties betrokken zijn – of zijn geweest – verbroken en heeft Rabo Vastgoedgroep enkele partijen en personen aansprakelijk gesteld voor de financiële schade.


Besturingsmodel en governance Rabo Vastgoedgroep
De huidige Rabo Vastgoedgroep hanteert een sterk veranderde governance in de huidige organisatie, vergeleken met de oude structuur bij het toenmalige Bouwfonds, waarvan CVG een onderdeel was. De hoofddirectie van Rabo Vastgoedgroep bestaat uit een voorzitter, een chief financial risk officer (CFRO) en de directievoorzitters van de divisies. Dit collectief opereert op basis van collegiale verantwoordelijkheid en bespreekt de risico’s en rendementen van investeringen en transacties die voorgesteld worden door de divisies. Een uitgebreid systeem van ‘checks and balances’, control en riskmanagement ondersteunt de hoofddirectie in de besluitvorming.


Inmiddels zijn ook de drie eerdere gedragscodes geharmoniseerd tot één nieuwe en hebben alle medewerkers een dilemmatraining gevolgd, waarbij integriteit centraal staat. Met het toepassen van een herijkt Customer Due Diligence (CDD) beleid toetst Rabo Vastgoedgroep haar zakelijke relaties als het gaat om integriteit. Als marktleider wil Rabo Vastgoedgroep de norm zijn als het gaat om een transparante, integere en duurzame vastgoedsector.

Kort feitenoverzicht:

  • 1992: verdachte Cees H. in dienst (vicevoorzitter raad van bestuur)
  • 1995: overname Van Vlijmen Vastgoed door Bouwfonds/Hoofdverdachte Jan van V. in dienst als directeur Bouwfonds Commercieel Vastgoedontwikkeling (CVG) 
  • 1999: verdachte Cees H. benoemd tot voorzitter raad van bestuur
  • 2000: overname Bouwfonds Nederlandse Gemeenten door ABN/AMRO
  • 2001: verdachte Cees H. uit dienst
  • 2001: hoofdverdachte Jan van V. uit dienst
  • 2006: ABN/AMRO verkoopt financieringsbedrijf aan SNS Bank; het woningbedrijf, asset management, MAB Development en Fondsenbeheer Nederland gaan naar Rabobank
  • 1 december 2006: Rabobank nieuwe aandeelhouder van Bouwfonds, voegt deze activiteiten samen met Rabo Vastgoed en FGH Bank: ontstaan van Rabo Vastgoedgroep 
  • voorjaar 2007: signalen uit de markt leiden tot hernieuwd forensisch onderzoek naar transacties Symphony
  • 13 november 2007: landelijke actie FIOD-ECD
  • november 2007: verbreding en verdieping forensisch onderzoek naar projecten en personen in de voormalige Bouwfonds CVG-organisatie 
  • 1 oktober 2008: aangifte tegen o.a. een ex-voorzitter van de raad van bestuur van Bouwfonds, ex-directeuren van Bouwfonds CVG, een externe projectontwikkelaar en een aantal rechtspersonen in relatie tot de projecten Solaris, De Hollandse Meester en Coolsingel/Luxortoren. 
  • 6 februari 2009: Rabo Vastgoedgroep verbreekt samenwerking met Trimp & Van Tartwijk voor realisatie Symphony 
  • 19 maart 2009: aangifte tegen o.a. een ex-voorzitter van de raad van bestuur van Bouwfonds, ex-directeuren van Bouwfonds CVG, een externe projectontwikkelaar en een aantal rechtspersonen in relatie tot de projecten Symphony en Eurocenter 
  • 28 mei 2009: Rechter oordeelt dat Rabo Vastgoedgroep met recht de samenwerking met Trimp & Van Tartwijk heeft verbroken en dat zij niet hoeft te voldoen aan de frauduleus gebleken winstdelingsregeling bij het project Symphony


Bij de overname van Bouwfonds door Rabobank Nederland op 1 december 2006, zijn de  vastgoedactiviteiten binnen de Rabobank Groep samengevoegd tot het huidige onderdeel Rabo Vastgoedgroep. Rabo Vastgoedgroep bestaat uit de divisies Bouwfonds Property Development, FGH Bank, MAB Development, Bouwfonds Real Estate Investment Management (REIM) en Fondsenbeheer Nederland. Rabo Vastgoedgroep is de grootste integrale vastgoedonderneming van Nederland en een van de grotere Europese vastgoedondernemingen. Rabo Vastgoedgroep telt zo’n 1700 medewerkers is Nederland, Duitsland en Frankrijk.